Arabi ilimler - Efrâdını câmi, Ağyârını mâni..... - Blogcu



KUDURİ SUAL VE CEVAPLARI

KUDURİ SUAL VE CEVAPLARI

İBADET BAHSİ

1- Kuduri şerif hangi ilme taalluk eder? Musannıfı kimdir? Kaç kısımdır?
C. Kudur-i şerif, ilmi fıkha taalluk eder. Musannıfı; Ebü’l Hasan-el Kudurî el Bağdadî’dir. Kudur-i şerif üç kısımdır: İbadât, Muamelât, Ukubât.

2- Tahâret nedir?
C. Taharet hakikaten veya hükmen olan necasetten temizlenmektir. Hakikaten: Pislik Hükmen: Abdestsizlik

3- Abdest hakkındaki ayeti celile hangisidir?
C. يا ايهاالذين امنوا اذا قمتم الى الصلاة فاغسلوا وجوهكم و ايديكم الى المرافق وامسحوا برؤسكم وارجلكم الى الكعبين
Maide suresi, ayet :6

4- Abdestin farzları nelerdir?
C. Abdestin farzları: yüzü yıkamak, elleri dirseklerle beraber yıkamak, ayakları topuklarla beraber yıkamak ve başın dört de birini mesh etmektir.

5 – Abdestin sünnetleri nelerdir?
C.Abdestin sünnetleri: Uykudan uyanan bir kimsenin ilk önce ellerini yıkaması, abdeste besmele ile başlamak, abdest alırken misvak kullanmak, mazmaza ve istinşak yapmak, kulakları mesh etmek, sakalları ve parmakları hilallemek, azaları üçer defa yıkamak.

6 - Abdestin müstehapları nelerdir?
C. Abdeste niyet etmek, kaplama mesh yapmak, abdesti tertip üzere almak, sağ taraftan başlamak. Abdestin vacibi birdir. Buda gözlerin çapaklarını yıkamaktır.

7- Abdesti bozan şeyler nelerdir?
C. Sebileynden (iki yoldan) çıkan her şey, kan, irin, sarı su (bunlar bedenden çıkıp temiz hükmünde olan bir yere temas ederse abdest bozulur), ağız dolusu istifra yapmak, çekildiği zaman düşülecek bir şeye dayanarak veya yaslanarak ,yatarak uyumak, bayılmak, delirmek, kendisinde ruku ve secde bulunan bir namazda kahkaha atmak.

8- Guslün farzı nedir?
C. Mazmaza, istinşak ve sair bedeni kuru yer kalmaksızın yıkamak.

9- Guslün sünnetleri nedir?
C.Gusul abdesti alacak kişinin, gusle ellerini ve avret mahallini yıkayarak başlaması, eğer bedenin de bir necaset var ise onu temizlemesi, namaz abdesti gibi abdest alması, eğer gusul abdesti aldığı yerde su birikiyorsa ayaklarını çıkarken yıkaması, başına ve sair bedenine üç defa su döküp ovalaması.

10- Guslü icap eden şeyler nelerdir?
C. Meninin kadın veya erkekten şehvet ve şiddet yolu ile çıkması, inzal olmaksızın sünnet uzuvlarının teması, hayız ve nifasdır. ( Resülullah Efendimiz, Cuma ve ihram için guslü sünnet kılmıştır.)

11- Kendisi ile taharet caiz olan sular nelerdir?
C. Yağmur, dere, pınar, kuyu ve deniz suyu.

12- Mai müstamel nedir? Kendisi ile abdest caizmidir?
C. Kendisi ile abdestsizlik giderilen veya Allah’a yakınlık için kullanılan her sudur. Bu su ile abdest almak caiz değildir.

13- Teyemmüm nedir? Farzı kaçtır?
C. Temizlik kastı ile temiz toprağı kullanmaktır. Farzı ikidir; 1)Niyet 2) İki darp ve mesih


14- Kendisi ile teyemmüm caiz olan şeyler nelerdir?
C. Toprak, kum, taş,kireç,alçı ve sürme ve zirnih gibi toprak cinsinden olan her şey ile teyemmüm caizdir.

15- Teyemmüm ve abdest de niyetin hükmü nedir?
C. Teyemmümde niyet farz, abdest de ise sünnetdir. Bu sebeden dolayı, bir kişi niyetsiz abdest efalini yerine getirse abdest almış olur ancak niyetsiz teyemmüm efalini yerine getirse, teyemmüm almış olmaz.

16- - Teyemmüm ne ile bozulur?
C.Abdesti bozan her şey, teyemmümü de bozar. Ayrıca kullanmaya gücü yeter olduğu halde müteyemmimin suyu görmesi de teyemmümü bozar.

17- Mestler üzere mesh caiz midir? Müddeti ne kadardır? Meshin müddeti ne zaman başlar?
C. Mestler üzere mesh sünnet ile caizdir. Müddeti; mukim için bir gün bir gece, müsafir için üç gün üç gecedir. Abdestli olarak mestleri giyip, abdest bozulduktan sonra meshin müddeti başlar.

18- Meshi bozan şeyler nelerdir?
C. Abdesti bozan her şey meshi de bozar. Ayrıca mestin ayaktan çıkması ve vaktinin geçmesi meshin bozulması için sebebdir.

19- Hayız nedir? Müddeti nedir?
C. Hayız; hastalık olmaksızın baliğa olmuş kızın rahminin attığı kandır. Hayzın en azı; geceleri ile üç gün, en fazlası on gündür. Üç günden azı on günden fazlası istihaza yani hastalıktan dolayı gelen kandır.

20- İstihaza kanı nedir? Müddeti nedir? Hangi hükümlerde, ne gibi değişiklikler yapar?
C. İstihaza kanı, kadının üç günden az veya on günden fazla gördüğü kandır. Yine kadının, hamilelik sürecinde gördüğü veya doğum halinde çocuk çıkmadan evvel gördüğü kan da istihaza kanıdır. Bir müddet ile kayıtlı değildir. İstihaza kanının hükmü, devamlı akan burun kanı gibi olduğundan dolayı şer’î hükümlerde her hangi bir değişiklik yapmaz. İstihaza kanı, namaz, oruç ve cinsi münasebete mani değildir.

21- Nifas kanı neye denir? Müddeti nedir?
C. Nifas kanı, kadının doğum akabinde gördüğü kandır. Nifas’ın en azı için bir sınır yoktur ama en fazlası kırk gündür. Kırk gün üzerine ziyade olan kan, istihaza kanıdır.

22 - İstinca, istinka ve istibra ne demektir?
C. İstinca; Bir kimsenin, def’i hacetten sonra pisliğin çıktığı yeri temizlemesidir.
İstinka; İstinca da mübalağa yapmaktır ki, bu da önce münasip kuru bir şeyle silmek, sonra su ile yıkamak, sonra da kurulamakla olur.
İstibra; Erkeklerin idrar yaptıktan sonra erkeklik uzvundaki akıntıyı tamamen kesip gidermeleridir. Bunun da en güzel şekli sıvazlamadan sonra, öksürmek, bir miktar yürümek, bir yana eğilmek sureti ile olur.

23- Namazların ilk ve son vakitleri nedir?
C. Sabah namazı; fecri sadığın doğması ile başlar, güneş doğuncaya kadar devam eder. Öğle namazının ilk vakti; güneş zail olduğu vakittir. Ahir vakti ise İmamı Azam’a göre her şeyin gölgesi iki misli oluncaya kadardır. İmameyn’e göre ise, her şeyin gölgesi bir misli oluncaya kadardır. İkindi namazının ilk vakti, öğle namazının çıktığı vakittir. Son vakti ise güneş batmadan biraz önceki vakittir. Akşam namazının ilk vakti; güneşin batması iledir. Son vakti ise ufukta ki beyaz şafak kayıp oluncadır. Yatsı namazının ilk vakti ufukta ki şafağın kayıp olması iledir. Son vakti ise; fecri sadığın doğması iledir. Vitir namazının ilk vakti; yatsı namazından sonraki vakittir. Son vakti ise; ikinci fecrin doğuşu iledir.

24- Ezan nedir?
C. Lüğaten ilan manasınadır. Şeran ise; namaz vaktini hususi lafızlar ile ilan etmektir.

25- Ezanın hükmü nedir? Hangi namazlar için sünnetdir?
C. İster eda olsun ister kaza olsun beş vakit namaz için ve Cuma namazı için ezan okumak sünneti müekkededir.



26- Hangi namazlar için ezan yoktur?
C. Vitir namazı, iki bayram namazları, kusuf (güneş tutulması) namazı, husuf (ay tutulması) namazı, cenaze namazı, istiska, sünnet ve nafile namazlar için ezan yoktur.

27- Abdestsiz ezan ve kamet, ayrıca cünübken ezan okumak caiz midir?
C. Abdestsiz bir kimsenin ezan okuması kerahetsiz caiz ama cünüb kimsenin ezan okuması mekruhtur. Abdestsiz bir kimsenin kamet okuması da mekruhdur. Ama her ikisinin de iadesi lazım gelmez.

28- Namazın şartları kaçtır?
C. Namazın şartları altıdır. Hadesten taharet, Necasetten taharet, Setr-i avret, İstikbal-i kıble, Vakit, Niyettir.

29- Erkekler, hür kadınlar ve cariyeler için avret mahalleri nerelerdir?
C. Erkekler için avret mahalli; Göbek altından diz kabağına kadardır. Diz kapağı da avrettendir. Hür olan kadının avret mahalli ise; yüzü, elleri ve ayaklarından başka her yeri avrettir. Cariyeler için avret mahalli; Göbek altından diz kabağına kadardır. Diz kapağı da avrettendir. Aynı zamanda göğüs ve sırtı da avret mahalline dahildir.
30- Musallî, kıblenin yönünde şüphe etse soracak kimse de bulamasa ne yapar?
C. Musallî, kıblenin yönünde şüphe etse soracak kimse de bulamasa, rey (kendi zannı galibi) ile hareket edip namazını kılar. Namazını kıldıktan sonra yanıldığını anlasa dahi namazını iade etmesi icab etmez. Hatasını namazda iken anlasa veya namaz kılarken biri gelip yanlış tarafa doğru kılıyorsun deyip doğru tarafı gösterse namazın içinde iken kıbleye döner ve namazını tamamlar.

31- Namazın rükünleri kaçtır?
C. Namazın rükünleri altıdır. İftitah tekbiri, kıyam, kıraat, rüku, secde, kade-i ahire de teşehhüt miktarı oturmaktır.
32 - İmamete evla olanlar sırası ile kimlerdir?
C. İmamete en layık olan; Cemaat arasında sünneti en iyi bilen, şayet bunda eşit iseler kıraati en güzel olan, eğer burada da eşit iseler en takva sahibi olan, burada da müsavî iseler cemaat arasında en yaşlı olan kimse imamete daha layıktır.

33- Kimin, kime imamlığı caiz değildir? Kimin, kime imamlığı caizdir?
C. İdrarını tutabilen bir kimsenin tutamayan bir kimse arkasında, müstehaze olmayan bir kadının müstehaze olan bir kadın arkasında, okumayı bilen bir kimsenin ümmî bir kimse arkasında, elbiseli bir kimsenin çıplak bir kimse arkasında namaz kılması caiz değildir. Fakat, teyemmüm edenin abdest almış olana, mestlerini mesh edenin ayaklarını yıkayana ve oturarak namaz kılanın ayakta durarak namaz kılana imameti caizdir.

34- Kazaya kalmış namazlarda kaza hangi tertip üzere yapılır?
C. Eğer altı vakitten daha az namaz kazaya kalmış ise, bunlar vacip olma sırası ile kaza edilir. Eğer altı vakitten fazla ise tertip düşer.

35- Kendisinde namaz mekruh olan( evkat-ı mekruhe ) vakitler nelerdir?
C. Kendisinde namaz mekruh olan( evkat-ı mekruhe ) vakitler üçtür.
1-) Güneşin doğma ( tulu ) vaktinde (Yani, güneş doğduktan sonra İmam-ı Azam’a göre kırk sekiz, İmameyne göre otuz iki dakika içinde)
2-) Güneş göğün tam ortasına (zeval vaktinde) geldiğinde ( Yani, öğle namazından evvelki on beş – yirmi dakika içinde)
3-) Güneşin batma ( gurub) vaktinde ( Yani, akşam namazından evvelki kırk beş dakika içinde)
Bu vakitlerde cenaze namazı kılınmaz, tilavet secdesi yapılmaz. Ancak o günün ikindi namazı kılınabilir.
Sabah namazını kıldıktan sonra güneş doğuncaya kadar, ikindi namazını kıldıktan sonra güneş batıncaya kadar nafile namaz kılınmaz.
Bu iki vakitte Tilavet secdesi yapmakta, kaza namazı ve iki rekatlık tavaf namazı kılmakta bir beis yoktur. Fecri sadık doğduktan
sonra sabah namazının sünnetinden başka nafile kılınmaz.


36- Nafile bir namaz bozulduğu zaman takdirde ne lazım gelir?
C. Nafile bir namaz bozulduğu zaman; üzerine vacip olur ve kazası lazım gelir.

37- Sehiv secdesi ne zaman lazım gelir?
C. Sehiv secdesi: Vacibin terk ve tehirinde, farzın yalnız tehirinde lazım gelir. Mesela; Musalli, namazına namaz cinsinden olan fakat o namazda bulunmayan bir şey ziyade ettiği zaman, vücubu sünnet ile sabit olan bir fiili terk
ettiği zaman, fatiha, kunut, teşehhüt veya bayram tekbirlerini unuttuğu zaman, dört rekatlı namazlarda ikinci rekate oturmadığı zaman, imam gizli okunacak yerde aşikar, aşikar okunacak yerde gizli okuduğu zaman lazımdır. İmamın sehvi yüzünden, cemaatte sehiv secdesi yapar.

38- Bir kimse üçüncü rekatı mı yoksa dördüncü rekatı mı kıldığında şüpheye düşse ne lazım gelir?
C. Eğer bu hal ilk defa başına geliyorsa namazını yeniler. Eğer çoğu kere bu hal tekrarlanıyorsa zannı galibi ile amel eder. Eğer hangi rekatta olduğuna dair zannı da yoksa katiyet ile bildiği rekat üzere namazını tamamlar.

39- Hastanın namazda hükmü nedir?
C. Eğer hasta olan kimsenin ayakta durmaya gücü yetiyorsa, namazı ayakta kılar. Buna muktedir değilse, namazı oturarak kılar. Oturarak namaz kılarken, secdesini rukü’dan biraz daha aşağıda yapar. Eğer buna da muktedir değilse, sırtı üzere yatarak namazını kılar. Ayaklarını kıbleye çevirir. Rukü ve secdelerde ima yapar. Eğer hasta kimsenin, başıyla ima yapmaya da gücü yoksa namazı tehir eder. Göz, kaş ve kalb ile ima olmaz.

40- Tilavet secdesinin hükmü nedir? Kur’an-ı Kerim’de kaç tane tilavet secdesi vardır? Hangi surelerdedir?
C. Tilavet secdesinin hükmü, vaciptir. Kur’an-ı Kerim’de on dört yerde tilavet secdesi vardır. Bu on dört ayet; A’raf, Ra’d, Nahl, İsra, Meryem, Hacc, Furkan, Neml, Secde, Sâd, Fussilet, Necm, İnşikak, Alak surelerindedir.

41- Ahkâmı şer’iyye kendisi ile değişen seferin izahı nedir?
C. Ahkâmı şer’iyyenin değişmesine sebeb olan yolculuk; insanın gitmeye niyet ettiği yer ile oturduğu yer arasında yaya veya deve yürüyüşü ile üç gün üç gecelik (doksan km’lik) yol mesafesi olup, bu mesafelik yola on beş günden az kalmak niyetiyle gitmesidir. Bu kadar mesafeye gitmeyi kast eden kimse, bulunduğu şehrin evlerini tamamen geçtiği zaman müsafirdir.

42- Sefer ile değişen hükümler nelerdir?
C. Seferi olan bir kimse, dört rekatlı farzları iki kılar. Dört rekat kılması caiz değildir. Ayrıca ramazını şerif orucunu tutmayıp, tehiri de caizdir.

43- Seferde iken namazları iki rekat kılmak azimet midir, ruhsat mıdır?
C. Hanefî mezhebine göre, seferde olan birinin seferde iken dört rekatli farz namazları iki rekat kılması azimettir. Bu sebepten dolayı; Hanefî mezhebine mensup olan bir kimse, seferde iken dört rekatli farz namazları kısaltmasa da dört rekat kılsa hata etmiş olur. Bundan dolayı istiğfar etmesi lazım gelir. Ayrıca selamı da te’hir ettiği için sehiv secdesi lazım gelir

44- Bir kimse seferde iken geçirmiş olduğu namazı mukim iken, mukimken geçirmiş olduğu namazı seferde iken nasıl kaza eder?
C. Bir kimse seferde iken geçirmiş olduğu namazı, mukim iken iki rekat olarak kaza etmesi icap eder. Bir kimse mukimken geçirmiş olduğu namazı, seferde iken dört rekat olarak kaza etmesi icap eder.

45- Vatan kaç kısımdır?
C. Vatan üç kısımdır. 1- Vatan-ı Aslî 2- Vatan-ı İkame 3- Vatan-ı Süknâ
Vatan-ı Aslî: Kişinin doğduğu, büyüdüğü ve evlendiği yerdir. Orada doğmamış, evlenmemiş ama yaşamaya niyet ettiği, ayrılmak istemediği yerde vatan-ı aslidir. Vatan-ı aslî, başka bir vatan-ı aslî ile bozulur.
Vatan-ı İkâme: Müsafirin en az on beş gün kalmaya niyet ettiği, asıl vatanına en az doksan km’lik mesafede bulunan yerdir. Burada namazlar kısaltılmadan dört rekat olarak kılınır. Vatan-ı İkame, diğer bir vatan-ı İkame ve vatan-ı aslî’ye dönmekle bozulur.
Vatan-ı Süknâ: Müsafirin, on beş günden daha az bir müddet için oturmaya niyet ettiği ve asıl vatanına doksan km’lik veya daha fazla bir mesafede bulunan yerdir. Vatan-ı Süknâ’da dört rekatlı farz namazlar iki rekat kılınır.

46- Cuma namazının vücubunun şartları nelerdir?
C. Erkek olmak, hür olmak, mukim olmak, sıhhatli olmak, gözleri sağlam olmak, ayakları sağlam olmak, namaza gitmeye mani bir hal olmamak.(Düşman korkusu, aşırı yağmur, kar, fırtına gibi.)

47- - Cuma namazının sıhhatinin şartları nelerdir?
C. Cuma kılınacak yerin şehir olması, emir veya vekilinin kıldırması, öğle namazı vaktinde kılınması, cemaat huzurunda hutbe okunması, imamdan başka üç kişinin bulunması, Cuma kılınacak yerin herkese açık olması.

48- Cuma namazı kaç rekattır?
C. Cuma namazı on altı rekattır. İlk dört rekat, cumanın ilk sünnetidir. İki rekat, cumanın farzıdır. Farzdan sonra kılınan dört rekat, cumanın son sünnetidir. Sünnet’den sonra kılınan dört rekat ise zuhr-u ahirdir. (Eğer o gün kılınan Cuma namazı kabul olunmamış ise, vaktin namazı kılınmış olsun diye ihtiyaten ulemanın koyduğu bir namazdır ki o günün öğle namazı kılınmış olur. Eğer Cuma kabul olunmuş ise kazaya kalmış olan son öğle namazı kılınmış olur.) Son iki rekat ise vaktin sünnetidir.

49- Cuma namazı, kendisine vacip olmayanlar kimlerdir?
C. Köle, müsafir, kadın, esir, mahpus ve hastalar üzerine Cuma vacip değildir.

50- Ramazan ve kurban bayramı sabahı müstehap olan şeyler nelerdir?
C. Bir müslümanın ramazan bayramı sabahı evden çıkmadan bir şeyler yemesi, güzel kokular sürmesi, gusül etmesi, camiye yürümesi müstehaptır. Ancak bayram namazından evvel nafile namaz kılınmaz. Kurban bayramı sabahı gusül etmesi, güzel koku sürmesi, yemeği namaz sonuna tehir etmesi, mescide yönelip tekbir getirmesi müstehaptır.
_________________


glitter-graphics.com

Yorum (yok) Yorum yaz!

KAFİYE TARİFLERİ

KAFİYE TARİFLERİ

 

1-) İlmi nahvin tarifi nedir?

Cevap: İlmi Nahvin Tarifi:  و هو علم يعرف به احوال الكلمة العربية من حيث الإعراب و البناء

Mu’reb ve mebnilik cihetinden Arabi kelimelerin halleri kendisi ile bilinendir. 

 

2-)Kelimenin tarifi nedir?

Cevap:                                                                   Müfred mana için vaz olunan lafızdır. 

 

3-) Kelamın luğavî ve ıstılahî tarifleri nedir?

Cevap: Kelam lugatde:  ما يتكلم به قليلا كان او كثيرا    Az veya çok kendisi ile konuşulandır.

             Istılahde ise kelam:  ما تضمن كلمتين بالإسناد İsnad sebebiyle iki kelimeyi tezammün edendir.

   

4-)  Mu’reb  nedir: المركب الذى لم يشبه مبنى الأصل       Mebniyi asla benzemeyendir.

   

5-) İrab nedir? Amil nedir?

    Cevap: İrab : ما اختلف اخره به ليدل على المعانى المعتورة عليه  Mu’reb üzerine gelen manalar

( failiyyet, mefuliyyet, izafet ) üzereine delalet etsin için hareke ve harf sebebiyle ahiri değişen isimdir.

              Amil: ما به يتقوم المعنى المقتضى للإعراب         İğrabı iktiza edici mana ancak kendisi sebebiyle meydana gelendir.

 

 6-) Gayrı munsarıf nedir?     

Cevap:  ما فيه علتان من تسع او واحدة منها تقوم مقامهما

Kendisinde dokuz illetten iki illet veya iki illet makamına kaim bir illet bulunandır.

 

7-) Adil nedir? 

 Cevap: عدل: خروجه عن صيغته الأصلية تحقيقا او تقديرا         Hakikaten veya taakdiran ismin asli sığasından çıkarılmasıdır.

 

8-) Ucme nedir?

  Cevap: كون اللفظ مما وضعه غير العرب  عجمه:   Arabların gayrısının vaz etmiş olduğu lafızdır.

 

9-) Merfuâtın tarifi nedir? Failiyyet alametleri nelerdir?

Cevap: هو ماشتمل على علم الفاعلية    Failiyyet alametleri üzerine şamil olan isimdir.  Failiyyet alametleri ise: zamme, vav ve eliftir.

 

10-) Failin ta’rifi nedir?

  Cevap: Fail:  و هو ما اسند اليه الفعل او شبهه و قدم عليه على جهة قيامه به

  Fiil veya şibi fiilin fail ile kıyamı cihetine binaen isim üzerine takdim olunup, fiil veya şibi fiil kendisine isnad olunandır.

 

 

 

 

 

11-) Naibi fail nedir?

   Cevap: Naibi Fail:كل مفعول حذف فاعله و اقيم هو مقامه

    Faili hazf edilip kendisi  fail makamına getirilen her mefuldür.           

 

12-) Mübteda nedir?

Cevab: هوالاسم المجرد عن العوامل اللفظية مسندا اليه اوالصفة الواقعة بعد حرف النفى و الف الإستفهام رافعة لظاهر    Zahiri failini raf eder olduğu halde istifham elifi ve harfi nefiden sonra vaki olan sıfat veya Müsnedün ileyh olduğu halde lafzı amillerden soyulan isimdir.

 

13-) Haber nedir?

Cevap: Haber: هو المجرد المسند به المغاير للصفة المذكورة  Mübtedanın tarifindeki mezkür sıfata zıt müsnedün bih olup lafzı amillerden soyulan isimdir.

  

14-) Münada nedir?

Cevap: Münada:    وهو المطلوب اقباله بحرف نائب مناب ادعو لفظا او تقديرا    Lafzan veya takdiran edû fiili makamına kaim bir harf ile dönmesi talep olunandır.

 

15-) Terhım nedir?

Cevap: Terhım: وهو خذف فى اخره تخفيفا       Hafiflik için münadanın ahirinde hazf yapmaktır.

 

16-) İzmar ala şeridatit tefsir nedir?

Cevap: Tarifi: وهو كل اسم بعده فعل او شبهه مشتغل عنه بضميره او متعلقه لو سلط عليه هو او مناسبه لنصبه         Her bir isim ki ! kendisinden sonra fiil veya şibi fiil olup, o fiil veya şibi fiil de isme raci zamirde amel etmekle  o isimden yüz çevirmiş olup, şayet ofiil veya şibi fiil veya mana cihetinden benzerleri o ismin başına getirilse o ismi nasb eder durumda  olmasıdır.

 

17-) Tahzir nedir

Cevab: Tahzir: وهو معمول بتقدير اتق تحذيرا مما بعده او ذكر المحذر منه  مكررا  Muhazzerun minh mükerrer olduğu halde zikr olunan veya ma ba’diden korkutmak için ittekı fiilinin gizlenmesiyle ma’mul olandır.

 

18-) Hal nedir? Amili nedir?

Cevap: Hal: ما يبين هيئة الفاعل او المفعول به لفظا او معنى    Lafzan veya ma’nen olduğu halde fail veya mefulü bihin halini beyan edendir.

 

19-)Temyiz nedir?

Cevap: Temyiz: ما يرفع الإبهام عن ذات مذكورة او مقدرة Mezkür veya mukadder zattan kapalılığı kaldırandır.   

 

 

 

 

 

20-) Müstesna kaç kısımdır?

Cevap: Müstesna iki kısımdır. 1- Müstesnayı muttasıl olur:

هو المخرج عن متعدد لفظا او تقديرا بالا ا و احدى اخواته İlla ve ilanın kardeşlerinden biri ile adedlenicinin adedinden çıkarılandır.

2-Müstesnayı munkatı olur. هو المذكور بعدها غير مخرج  Adedlenicinin adedinden çıkarılmadğı halde illa veya ilanlın kardeşlerinden sonra zikrolunandır.

 

21-) İzafet kaç kısımdır? Tarifleri nelerdir?

Cevap: İzafet iki kısımdır. 1- İzafeti maneviye olur:ان يكون المضاف غير صفة مضافة الى معموملها    Muzaf ma’mülüne muzaf olan sıfat olmamaktır.

2-İzafeti lafzıyye olur. Tarifi:ان يكون المضاف صفة مضاقة الى معمولها  Muzaf ma’mülüne muzaf olan sıfat olmaktır.   

 

22-) Te’kid nedir?

Cevap: Te’kid:تابع يقرر امر المتبوع فى النسبة او الشمول Nisbet veya şümülde metbunun işini kararlaştıran tabidir.  

 

23-) Bedel nedir?

Cevap: Bedel:تابع مقصود بما نسب الى المتبوع دونه     Metbusuz metbuna nisbetle kasd olunandır.

 

24-) Mebni nedir?

ما ناسب مبنى الأصل او وقع غير مركب     Mebni asla benzeyen veya gayrı mürekkeb olduğu halde vakı olandır.

 

25-) Muzmer (zamir) nedir?

ما وضع لمتكلم او مخاطب او غائب تقدم ذكره لفظا او معنا او حكما      Lafzan veya ma’nen veya hükmen zikri tekaddüm eden mütekellim veya muhatab veya ğaib için vaz olunandır. 

 

26-) Esmai işaret nedir?     ما وضع لمشار اليه Müşarun ileyh için vaz olunandır.

27-) İsmi mevsul nedir?ما لا يتم جزائ الا بصلة وعا ئد       Cüz cihetinden tamam olmayıp ancak sılesi ve aidi ile beraber olandır.

28-) Esmai efal nedir?ما كان بمعنى الامر او الما ضى      Mazi veya emir manasına olandır.

29-) Esvaat nedir?       كل لفظ  حكى به صوة  او صوت به للبها ئم      Kendisi ile ses hikâye olunan veya hayvanata seslenilendir.

30-) Mürekkebaat nedir?كل اسم من كلمتين ليس بينهما نسبة   Aralarında nisbet olmayan iki kelimeden meydana gelen isimdir.

31-) Kinaye nedir? وهو ان يعبر عن شيئ معين  بلفظ غير صريج في الدلا لة عليه لغرض من الاغراض

Maksatlardan bir maksat için kendisi üzere delalette sarih (açık) olmayan bir lafızla muayyen bir şeyden tabir etmektir.

32-) Ma’rife ve nekre nedir?         ما وضع لشيئ بعينهMuayyen bir şey için vaz olunandır. 

Nekre:     ما وضع لشيئ لا بعينه             Muayyen olmayan bir şey için vaz olunandır.

33-) Alem nedir?      ما وضع لشيئ بعينه غير متنا ول غيره بوضع واحد    Bir vazı ile başkasına şamil olmayıp muayyen bir şey için vaz olunandır.

34-) Esmai aded nedir?ما وضع لكمية آحا د الا شياء    Eşyanın fertlerinin miktarı için vaz olunandır.

35-) Müzekker ve müennes nedir? Müzekker:  

   ما لحق اخره واو مضموم ما قبلها او ياء مكسور ما قبلها ونون مفتوحة ليدل على ان معه  اكثر منه Müfredi ile beraber müfredinden daha çoğu üzerine delalet etsin i


glitter-graphics.com

Yorum (yok) Yorum yaz!

3. Fasıldan devam

 

3. FASIL

 

Şu fasıl bir takım faideler hakkındadır. Lâzım fiil üç sebebden biri ile müteaddi olur. 1-Evveline hemze ziyade etmekle        (   أَخْرجتُه ) 2-Aynel fiilini şeddelemekle  ( خرّجْتُه  ) 3-Ahirine harfi cer ziyade etmekle (  خرجْتُ به مِن الدار )  Ayrıca

 (تفعُّل و تفعْلُلْ  )  bablarından te’yi hazfetmekle de müteaddi olur.

 

Müteaddi fiil; ta’diyet sebeblerini hazfetmekle veya kelimeyi ( انكسر ) babına nakletmekle ve (فعْلَلَ ) babının evveline te ziyade etmekle lazım olur. Lâzım fiillerden mechul ve ismi mef’ul gelmez, gelirse harfi cerle gelir.

 

Lâzım: Failin fiili mefulü bihine muhtaç olmayandır. Müteaddi: Failin fiili mefulü bihine muhtaç olandır.  

 

Müfa’ale babı çok defa iki kişi arasında müşareket, bazı kerede müşareketsiz vahid için olur. Müşarekete misal ( ناضلته   =    قاتل زيد و عمرو  ) Vahide misal ( طارقت النعلَ و عاقبت اللّصَّ =     قاتلهم الله  ) Tefâul babı iki ve çok kişi arasında müşareket içindir. İki kişi arasındaki müşarekete   misal     =   تدافعنا)   تباعد زيد وعمر   ) çok kişi arasındaki müşarekete misal         

 ( تصالحَ القومُ   )  Bazı kerede batında olmayan bir şeyi izhar için olur. (  تمارَضْت  ) diyerek hastalık olmadığı halde hastaymış gibi yapmak gibi.

 

İfteale’nin  fail fiilinin hükmü: 1-)  İftealenin fail fiilinde  (  ص، ض، ط، ظ  )  dan biri olursa ifteale’nin te’si tıya kalb olunur.

 (  اِصطَبَر، اِضطَرَب، اِطّرَد، اِظََّهَر ) misallerinde olduğu gibi. Aslı  (  اِصْتبَر، اِضترَب، اِطْتَرَد، اِظْتَهَر  )  2-)  İftealenin fail fiilinde (دال، ذال، زا  ) den biri olursa ifteale’nin te’si dal’a kalb olunur (اِدّمَع، اِدّكَر، اِزْدَجَر   ) misallerinde olduğu gibi.   Aslı  (اِدْتمَع، اِدْتَكَر، اِزْتجَر   )   3-)  İfteale’nin fail fiilinde  ( واو، يا، ثا )    den biri olursa ‘vav, ye, se’  te’ ye kalb olunur. Te de ifteale’nin te’sine idğam olunur. (اِتّقَى، اِتّسَر، اِتّغَرَ  ) misallerinde olduğu gibi. Aslı  (اِوْتَقَى، اِيْتَسَر، اثِْتَغَرَ  )                       

 

İsim ve fiiller üzerine ziyade kılınan harfler ( اليوم تنسا ه ) kelimesindeki on harftir. Kelime üç harf üzere zaid olup bu harflerden biriside bulunursa bu harfe zaid diye hükmedilir. Ancak bu harflerden biri olmadan kelime bir mana ifade etmezse o harfe zaid diye hükmedilmez.(  وَسْوَسَ  ) misalinde olduğu gibi. Bu kelimeden vavı aldığımızda ( سَوَسَ ) kalır, bir mana ifade etmez. O zaman vava zaid diye hükmedemeyiz, harflerin tamamı aslidir.

 

Rubaî bablarının tamamı müteaddidir. Ancak ( دَرْبَح ) müstesna.

Humasi bablarının tamamı lâzımdır. Ancak ( اِفْتِعال، تَفَعّل، تَفاعُل  ) babları müstesna. Bunlar lâzım ile müteaddi arasında müşterektir. Südasi  bablarının tamamı lâzımdır. Ancak (اِسْتِفْعال  ) babı lâzım ile müteaddi arasında müşterektir.                       

 (  اِفْعَنْلَى  ) babından da ( اِسْرَندَاه، اِغْرَنداه   ) kelimeleri müstesna. Bunlar müteaddidir. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ef’ale’nin hemzesi yedi manaya gelir. 1-) Ta’diyet ( أَكرَمْته   )  2-) Sayruret: ( أمشَى الرجل   )  3-) Vicdan: ( أبْخَلْتُه    )  

4-) Haynûnet: ( أحصَدَ الزَرْعُ )  5-) İzale (  أشْكَيْته   )  6-) Dühül: ( أصْبَح الرجل  )      7) Kesret: (ألْبَنَ الرجل    )

 

İstef’ale’nin sini altı manaya gelir. 1-)Talep: ( اَستَغفِرُ الله  )  2-) süâl: ( اِسْتَخْبَر    )  3- Tahavvül:( اِسْتخَلَّ الخمر   )  

4-) İğtikad:  ( اِستَكْرَمْته    )   5-) Vicdan: ( اِستجَدْتُ شيأ  )   6-)Teslim : (  عند المصيبة  اِسترجَع القوم  )

 

2-3 ve 6’ncı bablardan gelen misali vavinin müzârii, emir ve nehilerinin malumlarında vav lar iki kesre arasında kaldığı için düşürülür.  ( وعَد يعِد، وهَب يهَب، ورِث يرِث،   ومَق يمِق،  ) gibi.                                                                                                                                        

 

Hemze sakin olduğu zaman hali üzere terk edilmesi de caizdir, kalbedilmeside. Hemze sakin olup ma kabli meftuh olursa elife, mezmum olursa vava, meksur olursa yeye kalbolunur. ( يَأَْكل،  يُؤْمن،  اِيذَن  ) gibi.

Hemze harekeli olup ma kalbide harekeli olursa sahih kelime gibidir değişmez. (َ قرَأ  ) gibi.

Hemze harekeli olup ma kabli sakin olursa hemzeyi hali üzere terk etmek de caizdir, harekesini ma kalbine vermek de.

(    وسَلِ القرية  )   gibi.   Aslı : واسئَلْ القرية      

 

Muzaaf kelimelerin haleti cezminde , fiili müzarii’nin  aynel fiili mezmum ise dört vecih gelir. (  لم يمُدَ، لم يم&


glitter-graphics.com

Yorum (yok) Yorum yaz!

MAKSUT

MAKSUT

1. FASIL

 

Şu fasıl mastardan çıkarmaya ihtiyaç şiddetlenen ( şiddetle muhtaç olunan ) bir takım vecihler hakkındadır. Bunlar da altıdır. 1.) Mazi  2.) Muzari  3.) Emir  4.) Nehi  5.) İsmi fail  6.)İsmi meful.

 

MASTAR: Mastar mimli yada minsiz olmaktan hali olmaz. Mimsiz mastar semaidir. Semai Araplardan işitildiği gibi muhafaza edilir ve üzerine kıyas yapılmaz. Çünkü sülasi mastarları için kıyas yoktur. Sülasinin gayri mastarlar ( Sülasi mezid, Rubai micerred, Rubai mezid ve mülhaklar ) kıyasidir.

 

Eğer mastar mimli olursa fiili muzarinin aynel fiiline bakılır. Eğer fiili muzarinin aynel fiili meftuh veya mezmum olursa Sahih, Ecvef, Muzaaf ve Mehmüz fiillerde Mastar mimi, ismizaman, ismi mekan mefalün vezni üzere gelir. (منصَر ) gibi. Şaz  olanlar müstesna. Bunlar:

 (   المطلِِع والمغرِب والمسجِد والمنسِك والمشرِق والمجزِر  والمسكِن والمنبِت والمفرِق والمحشِر والمسقِط والمجمِع)                                                                                                                                                                                       

 

(Bunlar da her nekadar kıyas fetha ile gelmek olsa da şaz olarak aynel fiilinin kesresiyle gelmişlerdir.)

Eğer fiili muzarinin aynel fiili meksur olursa Mastar mimi mefalün vezni üzere gelir.   (  مفتَح)   ( المرجِع ، المصِير  ) kelimeleri müstesna. İsmi zaman ismi mekean mefılün vezni üzere gelir. ( مضرِب  )

Nakıs ve Lefifi makrun fiillerinde, Mstar mimi, İsmi zaman, ismi mekan, mefalün, Misal ve Lefifi mefruk fillerinde mefılün vezni üzere gelir.   Eğer fiil sülasi üzerine zaid ise Mastar mimi, ismi zaman, ismi mekan, her babtan ismi meful bu bablardan olan fiili müzarinin mechul vezni üzerine gelir, ancak muzaraat harfi mimi mezmumeye çevrilir. İsmi fail aynel fiilinin kesresiyledir.

 

FİİLİ MAZİİ  : Mazi ma’lum veya meçhul olmaktan hali olmaz. Eğer fiili mazi ma’lum olursa son harf müfred ve tensiye müzekker ğaib, müfred ve tensiye müennes ğaibeler de fetha üzerine mebnidir. Cemi müzekker ğaib de mezmumdur. Geriye kalan harfler bütün bablarda sakindir. İlk harf bütün bablarda meftuh, ancak evvelinde hemzei vasıl olan humasi ve südasi babları meksur dur.

 

Hemzei vasıllar: (  همزةُ ابْنٍ وابْنمٍ  وابْنة وامْرأ وامْرأة واثْنين واثْنتين واسْم واسْت وايْمن )      Humasi ve südasi bablarından gelen mazi, mastar, emrin hemzesi, Sülâsiden emri hazırın hemzesi, Lâmı ta’rife bitişen hemze.

Hemzei vasıllar başlangıçta sabit, geçiş halinde sakıttır.( Yani düşerler.) Lamı tarife bitişen hemze ile ( اَيمن  ) lafzının hemzesi başlangıçta meftuh, geriye kalan hemzeler meksurdur. 

 

Hemzei katılar : 1-İfal babının hemzesi,(  اَكرم  ) 2- mütekellimin hemzesi, ( اَضرب  ) 3- ceminin hemzesi,                        (اَفعل ، أَفعال، اَفعلة   )  4- istifhamın hemzesi,(أفي الدار رجل أم امرأة   )  5- ismi tefdılin hemzesi, (   افض ) 6- ya ile nida olunan ismi celalin hemzesi,( يا اَلله  )  7- sıfatı müşebbehenin hemzesi,( اَحمر، اَحضر  )  8-  mazinin kendi hemzesi,     ( أَخذ، سأَل، قرأَ  )  9- lâmı ta’rife (lahık olan, sonradan gelen ) bitişen hemz . ( الانسان  ) gibi.

 

Yef’ulü (bir ve beşinci babı) babından gelen emri hazırın hemzesi aynel fiiline tebean ibtida halinde mezmumdur.                  ( اُنصر، اُحسن  ) gibi. Humasi ve südasi bablarından gelen fiili mazinin meçhulünün hemzesi mezmumdur.

Eğer fiili mazi meçhul olursa: Son harf malumunda olduğu gibi müfred ve tensiye müzekker ğaib, müfred ve tensiye müennes ğaibeler de fetha üzerine mebnidir. Cemi müzekker ğaib de mezmumdur. Lamel fiilinin ma kabli meksur, sakinler hali üzere sakin geriye kalanlar mezmumdur. 

 

 

 

 

 

 

FİİLİ MÜZARİ:

Tarifi : 

        فهو الذى يكون في اوله حرفٌ من حروف أتين بشرط ان يكون ذلك الحرفُ  زائدا على الماضى بقصط المُضارع     

Manası: Müzari yapmak kastıyla mazi üzerine ziyade kılınmak şartıyla evvelinde eteyne harflerinden biri bulunandır.

Muzaraat harfleri bütün bablar da  fiili müzarinin ma’lumunda meftuhtur. Ancak Rubailerde (hangi rubai olursa olsun, ister sülasimezidün fih rubai olsun, ister rubai mücerred, ister rubaiye mülhaklar olsun) mezmumdur. Fiili müzarinin lamel fiilinin ma kabli Rubai, Humasi ve Südasi bablarında meksurdur. Ancak ( يَتَفَعّلُ، يَتَفَاعَلُ، يَتَفَعْلَلُ  )         bablarında meftuhdur.Fiili müzarinin Meçhulünde muzaraat harfi mezmum, sakinler hali üzerine sakin, geriye kalanların tamamı meftuhdur. Ancak lamel fiili nasbeden bir nâsıb cezmeden câzım olmadığı müddetçe ma’lümünde ve meçhulünde merfudur.

 

EMİR VE NEHİY: Emir ve nehiy fiili müzarinin lafzı (sığası) üzerinedir. Ancak meczumdurlar. Emir ve nehiyde cezm alâmeti tensiye, cemi müzekker ve müfret müennes muhataba nunu nun sükutu (düşmesi),geriye kalanlarda sahih lâmel fiilinin sükûnu, illetli lâmel fiilinin sükûtu iledir. Cemi müennes nûnu cezm ve cezmin ğayrısı halinde sabittir.

 

Emri hazır fiili müzarinin müfred müzekker muhatabından yapılır. Muzaraat harfi hazfedilir. Eğer muzaraat harfinin ma ba’di sakinse evveline hemzei vasıl getirilir, (Fiili müzarinin aynel fiili mezmum ise hemzei vasıl mezmum olarak, fiili müzarinin aynel fiili meftuh veya meksur ise hemzei vasıl meksur olarak gelir.)muzaraat harfinin ma bağdi harekeli ise ahiri sakin kılınır. Bu emrin ahiri ise vakıf üzere mebnidir. Vakıf üzere mebni olan lafızda meczum gibidir.

 

İSMİ FAİL: İsmi fail yapmak için fiili mazi’nin aynel fiiline bakılır. Eğer aynel fiili meftuh ise (ناصِر   )vezni üzere gelir. Eğer mezmum ise (  عظِيم ، ضَحِمٌ ) vezni üzere gelir. Eğer aynel fiili meksur olursa müteaddiden  (  عالِم  )                                          

vezni üzere gelir. Lazımdan ise dört vezin üzeredir. Bunlar: ( مريض ، زمِن، أحمَر، عَطْشان  ) dur.

 

İSMİ MEF’UL: İsmi mef’ul sülasi babların tamamından (مَجْبور و كَثِير   ) vezni üzere gelir. Ziyade bablarda fiili müzarinin mechul vezni üzere gelir. Müzaraat harfi mimi mezmumeye çevrilir. İsmi failde lamel fiilinin ma kabli meksur, ismi mefulde ise meftuhdur. .

İsmi failin mübâlağa vezinleri. )   جهول، صديق، كذّاب، غُفُل، يَقُض، مِدْرار، مِكْثير، لُعَنَة  ) dür.  

 

 

2. FASIL

 

Şu fasıl sahih fiilerin çekimi hakkındadır. Fiili mazi Fiili muzari, Emir, Nehiy malumunda ve mechülünde ondört vecih üzeredir.  Üçü ğaib, üçü ğaibe, üçü muhatab, üçü muhataba, ikisi de ister erkek ister kadın olsun mütekellim içindir. Ancak emir ve nehinin malumlarında mütekellim vecihleri gelmez.

 

İsmi fail on vecih üzere çekilir. Cemi müzekker için dört, cemi müennes için iki lafız vardır. İsmi mef’ul yedi vecih üzere çekilir. Cemi müzekker için iki, cemi müennes için bir lafız vardır.

 

Nunu te’kid:  Nunu müşeddede:  emir ve nehinin ma’lum ve mechülünün tamamına dahil olur.

Nunu muhaffefe: Nunu müşeddede gibi emir ve nehinin ma’lüm ve mechûlünün tamamına dahil olur. Ancak tensiye ve cemi müenneslere dahil olmaz. Nunu muhaffefe sakin, nunu müşaddede meftuhdur. Ancak nunu müşeddede tensiye ve cemi müenneslerde meksurdur. Nunu müşeddede ve nunu muhaffefenin ma kabli müfred müennes muhataba da meksur, cemi müzekker de mezmum, geriye kalanlar da meftuhdur.

 

 

 


glitter-graphics.com

Yorum (2) Yorum yaz!

EDATLAR

 

EDATLAR

 

 

FAİ         FAİL – NAİBİ FAİL – KÂNE BABININ İSMİ  = Ne, Kim

 

HAB        HABER-KANE BABININ HABERİ-İNNE BABININ HABERİ-CİNSİ NEFİ İÇİN OLAN LANIN HABERİ

= Ne    =Nedir, Kimdir, Ne iledir, Kim iledir, Ne sebebiyledir,  Niçindir, Nerededir, 

 

MEF      MEFULU BİH SARİH = Neyi, Neye, Kimi, Kime

 

MEF      MEFULU BİH GAYRI SARIH = Ne ile, Ne sebebi ile, Kim ile, Kim sebebi ile, Neden, Neden do       dolayı,  

 

                                                       Ne üzerine, Kim üzerine

 

            MEFULU FİH = Nerede, Ne zaman, Hangi mekanda, Kim indinde, Nereye kadar, Ne zamana ka       kadar

 

MEF    MEFULU LEH = Niçin, Kim için

     

MEF    MEFULU MEAH = Ne ile beraber, Kim ile beraber

 

HAL     HAL= Ne olduğu halde

 

TEM     TEMYİZ = Ne cihetten

 

             MÜSTESNA = Ne müstesna, Kim müstesna

 


glitter-graphics.com

Yorum (1) Yorum yaz!

myspace backgrounds
Myspace Backgrounds